برنامه تلویزیونی «شهر پروانهها» یکی از تجربههای رسانهای علی رفیعی در سال ۱۳۹۸ است که همزمان با فضای جشنواره بینالمللی فیلمهای کودکان و نوجوانان تولید شد. بر اساس اطلاعات منتشرشده در سوابق رسمی علی رفیعی، او در این برنامه مسئولیت تهیهکنندگی و اجرا را بهطور همزمان بر عهده داشت.
ساخت یک برنامه تلویزیونی ویژه جشنواره کودک، تنها به معرفی آثار سینمایی محدود نمیشود. چنین برنامهای باید بتواند فضای جشنواره، شور حضور کودکان و نوجوانان، ظرفیتهای فرهنگی شهر میزبان و پیامهای مرتبط با سینمای کودک را با زبانی ساده، پویا و متناسب با مخاطب تلویزیونی منتقل کند.
«شهر پروانهها» در چنین فضایی شکل گرفت؛ فضایی که در آن اصفهان بار دیگر میزبان یکی از مهمترین رویدادهای سینمای کودک و نوجوان ایران بود.
جشنواره کودک ۱۳۹۸ در اصفهان
سیودومین جشنواره بینالمللی فیلمهای کودکان و نوجوانان از ۲۸ مرداد تا ۴ شهریور ۱۳۹۸، برابر با ۱۹ تا ۲۶ اوت ۲۰۱۹، در شهر اصفهان برگزار شد. این دوره دارای دو بخش ملی و بینالمللی بود و با هدف معرفی و حمایت از آثار برتر حوزه کودک و نوجوان شکل گرفت.
در فراخوان رسمی جشنواره، موضوعاتی مانند نشاط و شادی، امید، اعتمادبهنفس، احترام به خانواده، مسئولیتپذیری اجتماعی، دوستی با طبیعت و آمادگی کودکان برای رویارویی با چالشهای آینده مورد تأکید قرار گرفته بود. این اهداف نشان میدهد که جشنواره کودک فقط یک رویداد سینمایی نبود؛ بلکه تلاش میکرد از ظرفیت هنر و تصویر برای رشد فکری و عاطفی کودکان و نوجوانان استفاده کند.
این دوره به دبیری علیرضا تابش در اصفهان برگزار شد و شهر در روزهای جشنواره با برنامههای فرهنگی، اکران فیلم، حضور هنرمندان و فعالیتهای مرتبط با کودکان و نوجوانان، حالوهوایی متفاوت پیدا کرد.
چرا نام «شهر پروانهها» انتخابی متناسب بود؟
در آستانه برگزاری جشنواره سال ۱۳۹۸، فضای شهری اصفهان با نشانهها و تبلیغات مرتبط با جشنواره کودک آماده شده بود. گزارش تصویری خبرگزاری ایمنا نیز از این حالوهوا با عنوان «پرواز پروانهها در شهر» یاد کرده است.
عنوان «شهر پروانهها» از نظر معنایی با هویت جشنواره کودک و فضای شهر میزبان هماهنگی داشت. پروانه میتواند نشانهای از کودکی، رنگ، خیال، رشد و تغییر باشد؛ مفاهیمی که با جهان سینمای کودک و نوجوان ارتباط نزدیکی دارند.
از این منظر، نام برنامه فقط یک عنوان تلویزیونی نبود، بلکه میتوانست تصویری از شهری باشد که در روزهای جشنواره، میزبان کودکان، نوجوانان، سینماگران و داستانهای رنگارنگ شده بود.
نقش علی رفیعی بهعنوان تهیهکننده برنامه
در یک برنامه تلویزیونی، تهیهکننده مسئول هماهنگی بخشهای مختلف تولید و تبدیل یک ایده اولیه به خروجی قابل پخش است. برنامهریزی تولید، تعیین ساختار کلی، هماهنگی عوامل، مدیریت زمان و نظارت بر اجرای محتوایی از جمله وظایفی است که معمولاً در حوزه تهیهکنندگی قرار میگیرد.
حضور علی رفیعی در جایگاه تهیهکننده «شهر پروانهها» نشان میدهد که مسئولیت او صرفاً به حضور مقابل دوربین محدود نبوده و در شکلگیری و هدایت برنامه نیز مشارکت داشته است.
ترکیب تجربه اجرایی با شناخت فرایند تولید، برای یک ویژهبرنامه جشنوارهای اهمیت زیادی دارد؛ زیرا برنامه باید هم به الزامات فنی و زمانی تلویزیون پایبند باشد و هم فضای شاد، فرهنگی و کودکانه رویداد را حفظ کند.
اجرای علی رفیعی در شهر پروانهها
مخاطب کودک و نوجوان با مخاطب برنامههای رسمی و بزرگسال تفاوت دارد. مجری چنین برنامهای باید بتواند بدون استفاده از لحن خشک یا پیچیده، ارتباطی طبیعی و قابلفهم ایجاد کند.
اجرای یک ویژهبرنامه مرتبط با جشنواره کودک به ویژگیهایی مانند انرژی مناسب، بیان روشن، واکنش سریع، حفظ ریتم برنامه و توانایی ارتباط با کودکان و خانوادهها نیاز دارد. مجری همچنین باید میان فضای رسمی یک جشنواره بینالمللی و حالوهوای شاد و صمیمی مخاطبان نوجوان تعادل برقرار کند.
علی رفیعی در «شهر پروانهها» علاوه بر تهیهکنندگی، اجرای برنامه را نیز بر عهده داشت. قرار گرفتن مسئولیت تولید و اجرا در اختیار یک نفر میتواند هماهنگی بیشتری میان محتوای طراحیشده و شیوه ارائه آن ایجاد کند؛ زیرا مجری از هدف، ساختار و مسیر برنامه شناخت مستقیمی دارد.
شهر پروانهها؛ پلی میان جشنواره و مخاطبان تلویزیونی
جشنوارههای سینمایی معمولاً در محلهای مشخصی مانند سالنهای سینما، مراکز فرهنگی و فضاهای شهری برگزار میشوند. با این حال، بخش زیادی از مردم امکان حضور مستقیم در همه رویدادها و برنامههای جشنواره را ندارند.
ویژهبرنامههای تلویزیونی میتوانند فاصله میان محل برگزاری جشنواره و مخاطبان عمومی را کاهش دهند. چنین برنامههایی فضای رویداد را به خانهها منتقل میکنند و باعث میشوند خانوادهها و کودکان بیشتری با سینمای کودک، فیلمهای جشنواره و اهداف فرهنگی آن آشنا شوند.
اهمیت «شهر پروانهها» را نیز میتوان در همین پیوند جستوجو کرد؛ پیوندی میان رویداد سینمایی، فضای فرهنگی اصفهان و مخاطبانی که جشنواره را از طریق رسانه دنبال میکردند.
نقش پررنگ کودکان در جشنواره سیودوم
در جشنواره سال ۱۳۹۸ تلاش شد نقش کودکان و نوجوانان تنها به تماشای فیلم محدود نباشد. در فرایند انتخاب داوران کودک و نوجوان این دوره، صدها کودک و نوجوان اصفهانی شرکت کردند و بخشی از ساختار جشنواره بر مشارکت مستقیم آنان استوار بود.
شهردار وقت اصفهان نیز پس از برگزاری جشنواره اعلام کرد که در مدل جدید این دوره، نقش کودکان پررنگتر شده بود و برنامههای فرهنگی متعددی در مناطق مختلف شهر اجرا شد.
این رویکرد با ماهیت برنامهای مانند «شهر پروانهها» همخوانی داشت؛ برنامهای که در بستر یک جشنواره کودکمحور تولید شد و میتوانست روایت رسانهای این حضور و مشارکت را تکمیل کند.
اهمیت شهر پروانهها در کارنامه علی رفیعی
فعالیت همزمان بهعنوان تهیهکننده و مجری، تجربهای متفاوت از اجرای صرف یک برنامه محسوب میشود. در این وضعیت، فرد علاوه بر نحوه ارائه محتوا، با مراحل برنامهریزی، هماهنگی و مدیریت تولید نیز درگیر است.
برنامه «شهر پروانهها» از این جهت در کارنامه علی رفیعی اهمیت دارد که دو بخش از فعالیت حرفهای او را در کنار یکدیگر قرار میدهد:
- تجربه حضور مقابل دوربین و ارتباط با مخاطب؛
- تجربه مدیریت و هدایت یک تولید تلویزیونی.
این برنامه همچنین بخشی از فعالیتهای او در شهر اصفهان و در ارتباط با یکی از رویدادهای شناختهشده فرهنگی و سینمایی کشور بوده است.
تجربهای در پیوند با کودکان، سینما و شهر اصفهان
اصفهان در دورههای متعدد میزبان جشنواره بینالمللی فیلمهای کودکان و نوجوانان بوده و نام این شهر با برگزاری جشنواره پیوندی طولانی دارد. سیودومین دوره نیز در مرداد و شهریور ۱۳۹۸ در اصفهان برگزار شد و برنامههای فرهنگی متعددی در سطح شهر با آن همراه بود.
در چنین بستری، «شهر پروانهها» را میتوان تجربهای رسانهای در پیوند میان سه عنصر دانست: کودکان و نوجوانان، سینما و شهر اصفهان.
تهیهکنندگی و اجرای علی رفیعی در این برنامه نیز بخشی از مسیر حرفهای او در حوزه تلویزیون و تولید برنامههای فرهنگی به شمار میرود؛ مسیری که در کنار اجرا، تجربه تولید و مدیریت رسانهای را نیز در بر میگیرد.
جمعبندی
برنامه تلویزیونی «شهر پروانهها» در سال ۱۳۹۸ و در ارتباط با جشنواره فیلمهای کودکان و نوجوانان تولید شد. بر اساس سوابق رسمی منتشرشده، علی رفیعی در این برنامه بهصورت همزمان مسئولیت تهیهکنندگی و اجرا را بر عهده داشت.
این برنامه در فضای سیودومین جشنواره بینالمللی فیلمهای کودکان و نوجوانان شکل گرفت؛ جشنوارهای که از ۲۸ مرداد تا ۴ شهریور ۱۳۹۸ در اصفهان برگزار شد و بر مفاهیمی مانند امید، شادی، خانواده، مسئولیتپذیری و رشد کودکان تأکید داشت.
«شهر پروانهها» بخشی از تجربه حرفهای علی رفیعی در زمینه اجرا و تولید تلویزیونی است و نشاندهنده حضور او در برنامهای فرهنگی، جشنوارهای و مرتبط با مخاطبان کودک و نوجوان محسوب میشود.
دیدگاهها